11 listopada w Holandii. Biało-czerwone flagi, lampiony i świętowanie po swojemu

11 listopada 2026 roku obchodzimy 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Po trzecim rozbiorze w 1795 roku państwo zniknęło z mapy Europy. Powróciło na nią po 123 latach - dzięki wysiłkowi kilku pokoleń, działaniom politycznym i wojskowym oraz zmianom, które przyniósł koniec I wojny światowej.

Dlaczego właśnie 11 listopada? Tego dnia w 1918 roku Józef Piłsudski przejął od Rady Regencyjnej władzę wojskową. Tego samego dnia podpisano rozejm kończący walki na froncie zachodnim. Odbudowa Polski była procesem, ale ta data stała się jego symbolem. Święto państwowe ustanowiono w 1937 roku, a przywrócono w 1989. Więcej tła przedstawia Instytut Pamięci Narodowej.

Wspólne świętowanie nie kończy się dziś. W niedzielę 15 listopada o godz. 11:00 w Tilburgu odbędzie się pierwsza edycja Biegu Niepodległości, zapowiedziana przez organizację Slavianie Razem. To propozycja dla tych, którzy lubią łączyć spotkania z Polonią z odrobiną ruchu.

Na plakacie organizatorów widnieje dystans 5 km, trasa w De Blaak oraz start i meta przy Sporthal De Blaak. Zaproszenie zawiera zachętę do zapisów. Zanim spakujecie buty, zajrzyjcie do wydarzenia na Facebooku i sprawdźcie aktualne informacje organizacyjne.

Warto zaznaczyć tę datę w kalendarzu: bieg jest 15 listopada, nie w samą środę 11 listopada. Dzięki temu także osoby, które dziś pracują, mogą znaleźć chwilę na polonijne spotkanie.

Jeżeli dziś do drzwi zapukają dzieci z lampionami i piosenką, sprawa jest prosta: 11 listopada to także Sint-Maarten. W miejscach, gdzie żywa jest ta tradycja, najmłodsi chodzą wieczorem od domu do domu, śpiewają i zbierają słodkości.

Zwyczaj nawiązuje do świętego Marcina i dzielenia się z potrzebującymi. Opisuje go między innymi Wereldmuseum Amsterdam. To ładne spotkanie dwóch kalendarzy: polskiej opowieści o wolności i lokalnej tradycji sąsiedzkiej życzliwości.

W polsko-holenderskim domu spokojnie zmieszczą się oba zwyczaje. Rano rozmowa o biało-czerwonej fladze, wieczorem lampion - dzieci nie muszą wybierać tylko jednego świata.

Na emigracji wielkie słowa często zamieniają się w małe gesty. Telefon do rodziców. Polska książka czytana dziecku przed snem. Opowieść o mieście, z którego wyjechaliśmy. Znajoma piosenka, która po latach nadal uruchamia cały chór przy stole.

11 listopada może być właśnie takim dniem. Bez konkursu na najbardziej uroczysty obiad i bez sprawdzianu z dat. Można wywiesić flagę, zaprosić znajomych albo porozmawiać z dziećmi o tym, czym jest niepodległość: możliwością decydowania o własnym państwie, języku i wspólnym życiu.

A holenderskiemu sąsiadowi? Wystarczy krótko opowiedzieć, dlaczego ta data jest dla Polaków ważna. Czasem dobra rozmowa przy kawie robi więcej dla wzajemnego poznania niż najdłuższy wykład.

Skoro mowa o kawie, trudno pominąć rogale świętomarcińskie. W Poznaniu 11 listopada ma także bardzo słodki wymiar. Charakterystyczne wypieki z białym makiem są częścią miejscowej tradycji, którą przybliża oficjalny portal turystyczny Poznania.

Jeśli rogal jest akurat pod ręką - świetnie. Jeśli nie, domowe ciasto też może stać się pretekstem do rozmowy o rodzinnych stronach. Najważniejsze, żeby przy stole znalazło się miejsce dla drugiej osoby. Także tej, która dopiero poznaje polskie zwyczaje.

W Holandii 11 listopada nie jest ogólnokrajowym świętem państwowym. Nie ma go na oficjalnej liście holenderskich świąt, więc polska uroczystość nie oznacza automatycznie wolnej środy w pracy.

Ambasada RP w Hadze, w tym Wydział Konsularny i Polonii, jest dziś zamknięta. Zgodnie z komunikatem placówki 12 i 13 listopada pracuje w zwykłych godzinach.

Dzisiaj flaga, lampion albo telefon do bliskich, a w niedzielę może Tilburg? Każdy może znaleźć własny sposób na ten dzień. Polska bywa daleko na mapie, ale w codziennych gestach potrafi być bardzo blisko.