Zagraniczne nazwisko, surowsza kara? Poważne zarzuty wobec UWV

Dla Polaków mieszkających w Holandii to sprawa dotycząca instytucji, od której może zależeć domowy budżet. UWV odpowiada między innymi za zasiłek dla bezrobotnych WW, świadczenia chorobowe Ziektewet i świadczenia WIA związane z niezdolnością do pracy.

AD i EenVandaag dotarły do poufnych dokumentów oraz rozmawiały z około dziesięcioma obecnymi i byłymi pracownikami UWV. Zarzuty dotyczą działu kontrolującego prawidłowość korzystania ze świadczeń. Rozmówcy opisywali dodatkowe sprawdzanie osób z zagranicznymi nazwiskami, rasistowskie wypowiedzi i lekceważenie zgłoszeń pracowników. Wewnętrzna analiza wskazywała też na różnice w nakładaniu kar. Według danych przytoczonych przez NOS:

• W obszarze obejmującym Alkmaar, Amsterdam i Utrecht osoby o pochodzeniu migracyjnym stanowiły 44 proc. kontrolowanej grupy, ale otrzymały 74 proc. nałożonych kar.
• W regionie obejmującym Eindhoven dotyczyło ich 36 proc. sprawdzonych spraw, a przypadło na nie 71 proc. kar.

Opisane badanie obejmowało łącznie 1682 sprawy. To dane z analizowanej próby, a nie statystyka wszystkich klientów UWV w Holandii.

Prezes UWV Abdeluheb Choho potępił dyskryminujące wypowiedzi pracowników i przeprosił osoby, które doświadczyły dyskryminacji lub rasistowskiego traktowania. Jednocześnie urząd podkreśla, że dane i metoda wykorzystane w wewnętrznej analizie nie pozwalają przesądzić o strukturalnym nierównym traktowaniu. Według UWV trwa zewnętrzne badanie dotyczące równego rozpatrywania spraw. Minister spraw społecznych Hans Vijlbrief zapowiedział, że sprawa musi zostać dokładnie wyjaśniona.

W opublikowanych materiałach nie przedstawiono osobnych wyników dotyczących Polaków. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że polskie nazwisko automatycznie oznaczało większą karę. Sprawa jest jednak istotna dla każdego, kto korzysta ze świadczeń i ma wątpliwości co do sposobu potraktowania przez urząd. Samo pochodzenie lub obywatelstwo nie powinno wpływać na kontrolę ani ocenę sprawy. Potwierdza to również UWV w swoim stanowisku.

Zawiadomienie o możliwej karze i decyzja o jej nałożeniu to dwa różne dokumenty. Jeżeli UWV dopiero informuje o zamiarze nałożenia kary, zgodnie z opisaną przez urząd procedurą masz dwa tygodnie na odpowiedź. Możesz wyjaśnić swoją sytuację i okoliczności zdarzenia. Urząd powinien rozpatrzyć te wyjaśnienia przed ostatecznym ustaleniem kary. Jeżeli otrzymałeś już decyzję, sprawdź pouczenie o odwołaniu, czyli bezwaar. Zwykle termin wynosi sześć tygodni, ale przy niektórych decyzjach dotyczących Ziektewet jest krótszy i wynosi dwa tygodnie. Kieruj się terminem wskazanym w swoim piśmie. Odwołanie można złożyć przez Mijn UWV albo pocztą. Samo jego wniesienie jest bezpłatne. Możesz również poprosić urząd o dokumenty, na których oparł decyzję. Gdy potrzebujesz czasu na przygotowanie uzasadnienia, istnieje możliwość złożenia w terminie wstępnego odwołania, tzw. pro-formabezwaar. UWV wyznacza następnie czas na jego uzupełnienie.

Podejrzenie dyskryminacji można zgłosić bezpośrednio do UWV na adres integriteit@uwv.nl. Według procedury urzędu pracownik powinien skontaktować się ze zgłaszającym w ciągu jednego dnia roboczego. Pomoc i możliwość zgłoszenia oferuje również Discriminatie.nl. Zachowaj pisma, wiadomości i potwierdzenia przekazania dokumentów. Zapisz daty rozmów oraz konkretne zachowania, które budzą twoje zastrzeżenia. Zgłoszenie dyskryminacji nie zastępuje odwołania od decyzji. Jeżeli kwestionujesz karę lub rozstrzygnięcie dotyczące świadczenia, pilnuj również terminu na bezwaar. Źródła:

• EenVandaag - śledztwo dotyczące dyskryminacji w UWV, 5 października 2026
• NOS - dane z wewnętrznej analizy i reakcja ministra
• UWV - oficjalne stanowisko
• UWV - procedura nakładania kary
• UWV - terminy odwołania
• UWV - składanie odwołania
• UWV - zgłaszanie dyskryminacji

Osoby z zagranicznie brzmiącymi nazwiskami miały częściej otrzymywać kary finansowe od UWV, a ich wysokość była przeciętnie większa. Takie ustalenia przedstawili 5 października dziennikarze AD i EenVandaag. Szef urzędu przeprosił za doświadczenia dyskryminacji. UWV zastrzega jednak, że przywołana analiza nie wystarcza do potwierdzenia systemowego nierównego traktowania. Dla Polaków mieszkających w Holandii to sprawa dotycząca instytucji, od której może zależeć domowy budżet. UWV odpowiada między innymi za zasiłek dla bezrobotnych WW, świadczenia chorobowe Ziektewet i świadczenia WIA związane z niezdolnością do pracy.

AD i EenVandaag dotarły do poufnych dokumentów oraz rozmawiały z około dziesięcioma obecnymi i byłymi pracownikami UWV. Zarzuty dotyczą działu kontrolującego prawidłowość korzystania ze świadczeń. Rozmówcy opisywali dodatkowe sprawdzanie osób z zagranicznymi nazwiskami, rasistowskie wypowiedzi i lekceważenie zgłoszeń pracowników. Wewnętrzna analiza wskazywała też na różnice w nakładaniu kar. Według danych przytoczonych przez NOS:

• W obszarze obejmującym Alkmaar, Amsterdam i Utrecht osoby o pochodzeniu migracyjnym stanowiły 44 proc. kontrolowanej grupy, ale otrzymały 74 proc. nałożonych kar.
• W regionie obejmującym Eindhoven dotyczyło ich 36 proc. sprawdzonych spraw, a przypadło na nie 71 proc. kar.

Opisane badanie obejmowało łącznie 1682 sprawy. To dane z analizowanej próby, a nie statystyka wszystkich klientów UWV w Holandii.

Prezes UWV Abdeluheb Choho potępił dyskryminujące wypowiedzi pracowników i przeprosił osoby, które doświadczyły dyskryminacji lub rasistowskiego traktowania. Jednocześnie urząd podkreśla, że dane i metoda wykorzystane w wewnętrznej analizie nie pozwalają przesądzić o strukturalnym nierównym traktowaniu. Według UWV trwa zewnętrzne badanie dotyczące równego rozpatrywania spraw. Minister spraw społecznych Hans Vijlbrief zapowiedział, że sprawa musi zostać dokładnie wyjaśniona.

W opublikowanych materiałach nie przedstawiono osobnych wyników dotyczących Polaków. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że polskie nazwisko automatycznie oznaczało większą karę. Sprawa jest jednak istotna dla każdego, kto korzysta ze świadczeń i ma wątpliwości co do sposobu potraktowania przez urząd. Samo pochodzenie lub obywatelstwo nie powinno wpływać na kontrolę ani ocenę sprawy. Potwierdza to również UWV w swoim stanowisku.

Zawiadomienie o możliwej karze i decyzja o jej nałożeniu to dwa różne dokumenty. Jeżeli UWV dopiero informuje o zamiarze nałożenia kary, zgodnie z opisaną przez urząd procedurą masz dwa tygodnie na odpowiedź. Możesz wyjaśnić swoją sytuację i okoliczności zdarzenia. Urząd powinien rozpatrzyć te wyjaśnienia przed ostatecznym ustaleniem kary. Jeżeli otrzymałeś już decyzję, sprawdź pouczenie o odwołaniu, czyli bezwaar. Zwykle termin wynosi sześć tygodni, ale przy niektórych decyzjach dotyczących Ziektewet jest krótszy i wynosi dwa tygodnie. Kieruj się terminem wskazanym w swoim piśmie. Odwołanie można złożyć przez Mijn UWV albo pocztą. Samo jego wniesienie jest bezpłatne. Możesz również poprosić urząd o dokumenty, na których oparł decyzję. Gdy potrzebujesz czasu na przygotowanie uzasadnienia, istnieje możliwość złożenia w terminie wstępnego odwołania, tzw. pro-formabezwaar. UWV wyznacza następnie czas na jego uzupełnienie.

Podejrzenie dyskryminacji można zgłosić bezpośrednio do UWV na adres integriteit@uwv.nl. Według procedury urzędu pracownik powinien skontaktować się ze zgłaszającym w ciągu jednego dnia roboczego. Pomoc i możliwość zgłoszenia oferuje również Discriminatie.nl. Zachowaj pisma, wiadomości i potwierdzenia przekazania dokumentów. Zapisz daty rozmów oraz konkretne zachowania, które budzą twoje zastrzeżenia. Zgłoszenie dyskryminacji nie zastępuje odwołania od decyzji. Jeżeli kwestionujesz karę lub rozstrzygnięcie dotyczące świadczenia, pilnuj również terminu na bezwaar. Źródła:

• EenVandaag - śledztwo dotyczące dyskryminacji w UWV, 5 października 2026
• NOS - dane z wewnętrznej analizy i reakcja ministra
• UWV - oficjalne stanowisko
• UWV - procedura nakładania kary
• UWV - terminy odwołania
• UWV - składanie odwołania
• UWV - zgłaszanie dyskryminacji