Nederland plant wijzigingen in box 3. Meer mensen kunnen belasting betalen over spaargeld

De nieuwe maatregelen werden op 29 september 2026 gepresenteerd in een brief van de regering aan de Tweede Kamer, de lagere kamer van het Nederlandse parlement. Ze maken deel uit van een breder pakket over belastingen, de koopkracht van werkenden en sociale zekerheid.

Box 3 is het onderdeel van de Nederlandse inkomstenbelasting dat betrekking heeft op inkomsten uit vermogen. Hieronder vallen onder meer spaargeld, beleggingen en onroerend goed, met uitzondering van de eigen woning die als hoofdverblijf dient.

In het huidige systeem wordt de belasting berekend aan de hand van door de overheid vastgestelde, forfaitaire rendementen. Dit betekent dat de Belastingdienst uitgaat van een bepaald inkomen uit de verschillende soorten vermogen. Belastingplichtigen die een lager werkelijk rendement hebben behaald, kunnen gebruikmaken van een procedure om dit aan te tonen en de belasting dienovereenkomstig te laten herberekenen.

De geplande hervorming moet belastingheffing op werkelijk rendement invoeren, zoals rente op spaargeld, dividend en huurinkomsten. De regering wil het nieuwe systeem per 1 januari 2028 invoeren.

Volgens het nieuwe voorstel zou de jaarlijkse belastingvrije inkomensvrijstelling voor vermogen <strong>1.000 euro per persoon</strong> bedragen. In het vorige ontwerp werd uitgegaan van 1.800 euro.

Het is belangrijk om onderscheid te maken: <strong>1.000 euro heeft betrekking op inkomen uit vermogen, niet op het bedrag aan spaargeld op de rekening</strong>. De 1.800 euro was daarentegen een uitgangspunt uit een eerder ontwerp en niet de momenteel geldende vrijstelling.

Bijvoorbeeld: iemand met 50.000 euro spaargeld op een rekening met een rente van 2,5 procent per jaar zou 1.250 euro rente ontvangen. Bij een vrijstelling van 1.000 euro zou 250 euro inkomen belastbaar blijven. In de eerdere variant, met een vrijstelling van 1.800 euro, zou dit inkomen volledig binnen de vrijstelling vallen.

Dit is een vereenvoudigd voorbeeld, zonder rekening te houden met andere inkomsten uit vermogen, kosten, verliezen of de fiscale behandeling met een fiscale partner.

De verlaging van de geplande vrijstelling kan het aantal mensen vergroten dat belasting betaalt over inkomsten uit spaargeld en beleggingen. Het uiteindelijke effect van de wijzigingen hangt af van de aangenomen regels en de individuele situatie van belastingplichtigen.

Het nieuwe voorstel verandert ook de manier waarop de waardestijging van beleggingen wordt belast. De regering wil dat winsten uit de waardestijging van aandelen en andere financiële instrumenten vanaf 2028 in principe pas bij verkoop worden belast.

In het eerdere ontwerp zouden veel beleggingen jaarlijks belast worden, ook wanneer zij in waarde waren gestegen maar de eigenaar ze niet had verkocht. De belasting zou dus ook winst omvatten die alleen „op papier” bestaat.

De voorgestelde regeling zou het mogelijk maken de belastingheffing over dergelijke winst uit te stellen tot het moment waarop deze wordt gerealiseerd. <strong>Ontvangen dividend en rente zouden echter nog steeds afzonderlijke inkomsten vormen</strong> — het enkel aanhouden van aandelen in de portefeuille zou niet betekenen dat alle daarmee samenhangende inkomsten zijn vrijgesteld.

Het pakket omvat ook eigenaren van bv's, de Nederlandse tegenhanger van besloten vennootschappen. Deze voorstellen hebben betrekking op box 2 en niet rechtstreeks op box 3.

De regering is van plan de grens voor excessief lenen bij de eigen vennootschap geleidelijk te verlagen: van 500.000 naar 100.000 euro. De verlaging zou vanaf 2027 plaatsvinden in vijf stappen van telkens 80.000 euro.

Dit is geen verbod op het lenen van hogere bedragen. Overschrijding van de grens kan ertoe leiden dat het meerdere als inkomen in box 2 wordt belast. Het betalen van belasting betekent daarbij niet dat de lening wordt kwijtgescholden — de schuld aan de vennootschap blijft bestaan. Een uitzondering geldt voor leningen voor de eigen woning die aan de toepasselijke voorwaarden voldoen.

Tegelijkertijd wordt een tijdelijke verlaging voorgesteld van het hogere tarief in box 2, van 31 naar 29,2 procent in de jaren 2027–2030. Het gaat om de belastingheffing over het inkomen van de aandeelhouder, onder meer uit uitgekeerd dividend, en niet om belasting over de winst van de vennootschap zelf.

Het oorspronkelijke ontwerp voor de hervorming van box 3 werd in februari 2026 door de Tweede Kamer aangenomen. De stemming in de Eerste Kamer, de hogere kamer van het parlement, werd uitgesteld vanwege de aangekondigde wijzigingen.

Ook de nieuwe voorstellen vereisen het doorlopen van de nodige wetgevingsprocedures. Zowel de gedetailleerde maatregelen als de datum van invoering kunnen nog veranderen.

Voor inwoners van Nederland is vooral van belang dat de regering een lagere vrijstelling voor inkomsten uit vermogen en een ander moment van belastingheffing over beleggingswinsten voorstelt. <strong>Dit zijn echter nog geen regels die al gelden bij de belastingaangifte.</strong>

<em>Stand van zaken: 30 september 2026.</em>

<ul> <li>1 <a href="https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?did=2026D47255&amp;id=2026Z20444" target="_blank">Tweede Kamer — regeringsbrief „Voorstellen op box 3, koopkracht werkenden en sociale zekerheid”, 29 september 2026.</a></li> <li>2 <a href="https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36748_wet_werkelijk_rendement_box" target="_blank">Eerste Kamer — status en voortgang van de behandeling van de Wet werkelijk rendement box 3</a></li> <li>3 <a href="https://www.rijksoverheid.nl/themas/werk/inkomstenbelasting/plannen-werkelijk-rendement-box-3" target="_blank">Rijksoverheid — informatie over de plannen voor de hervorming van box 3</a></li> <li>4 <a href="https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/box-3/box-3" target="_blank">Belastingdienst — huidige regels voor box 3</a></li> <li>5 <a href="https://bieb.knab.nl/ondernemen/belastingplannen-september-2026-spaargeld-bv" target="_blank">Knab — toelichting op de voorstellen over spaargeld, beleggingen en bv's, 29 september 2026.</a></li> </ul>